Theo’ya Mektuplar
Don McLean’in harika şarkısı “Starry Starry Night” (ya da diğer ismiyle sadece “Vincent”) doğrudan Vincent Van Gogh’a bir mektup gibidir ve özellikle şu sözü çok çarpıcıdır:
This world was never meant for one as beautiful as you. / Bu dünya asla senin kadar güzel biri için değildi.
Vincent’in o dönem kendisi ve bazı izlenimci ressamların eserleri için simsarlık yapan kardeşi Theo’ya mektuplarını okuyunca, McLean’in ne kadar doğru söylediğini anlayabiliyorsunuz. 1872’den ölümü olan 1890’a kadar sıklıkla yazışıyorlar. Vincent, sanatını geliştirmek için 1881’de geldiği Paris’te yıllar sonra evinde misafir de edeceği Paul Gauguin gibi sanatçılarla tanışıyor tanışmasına, ancak asıl büyük eserlerini 1888’de taşındığı daha küçük bir şehir olan Arles ve 1889’da aralıklı olarak uzun bir süre akıl hastanesinde kaldığı Saint-Rémy’de veriyor. Doğaya ve içine dönüyor, rahatsızlığı sebebiyle bazen çalışamasa da en üretken zamanları bu dönem oluyor. Mektupların bir yerinde, sanatçıların bir grup olarak çalışmasını ve kazandıkları ya da kaybettikleri konusunda ortak hareket etmesini öneriyor, yani bir çeşit sanat kooperatifi fikrinden bahsediyor. Bu iyi adam hayatı boyunca finansal sıkıntı çekiyor, aşkı da garip yerlerde arıyor, evliliği de arkadaşlığı da. Gauguin’in ziyaretini bekleyişi, Arles’daki evinde Theo’ya ve Gauguin’e birer oda hazırlayışı. Mektuplarda okuduklarından bahsediyor, hayallerinden, bir figürü nasıl çizemediğinden, Japon sanatının az çizgiyle çok şey anlatma becerisine nasıl hayran olduğundan, ilk yıldızlı geceyi nasıl boyadığından (biz en ünlüsünü biliyoruz). Mektuba tür olarak hep bir etik çekinceyle yaklaşmışımdır, zira iki kişilik bir iletişime misafir olmak anlamına gelir ama işte bazı mektuplar var ki, birinin ayakkabılarını giymenin belki de en iyi yolu. Dilimizde Azra Erhat’ın harika çevirisinden okumanızı öneririm.
Not: McLean’in girişte bahsettiğim bence bir klasik olan duygusal parçasının Van Gogh tablolarıyla bezenmiş bir videosunu da aşağıda paylaşıyorum.