Kadınlar Cumhuriyeti: Bilimin Önce Kadınları
Cumhuriyetimizin 100. yılı dolayısıyla 2023 yılında yayınlanan Kadınlar Cumhuriyeti: Bilimin Öncü Kadınları, özellikle Cumhuriyet dönemi biyografileri konusunda tecrübeli gazeteci Özlem Özdemir’in (örneğin Afet İnan’la ilgili de güzel bir biyografi çalışması var) içlerine en son dahil ettiği Türkan Saylan dışında çok bilinmeyen 12 Türk bilim kadınının yaşamlarını konu eden bir derleme. Okurken, katıldığım bir “Bilinçsiz Önyargılar” atölyesinde sorulan ve çoğu katılımcının tam cevap veremediği “İnternetten yardım almadan, bildiğiniz beş kadın bilim insanının isimlerini yazınız,” sorusu aklımda yankılandı. Bu satırları okuyan sizler de Marie Curie’yi yazdıktan sonra tıkandınız değil mi? Aslında tek yapmanız gereken gittiğiniz veya yakınlarınızı götürdüğünüz hekimleri, üniversitedeki hocalarınızı düşünmek, bilim insanı olarak hakkettikleri saygıyı öncelikle zihninizde göstermek.
Kitap rahat okunuyor. Özdemir’in tıpkı eşi Prof. Cem Say gibi zeki ve esprili bir tarzı var. Biyografiler ayrı ayrı ilginç, sizi genç Cumhuriyetimizin atılım yapmaya çalıştığı yıllara götürüyor. Eserde yer alan kadınların tamamının, yedisinde neyse yetmişinde de o hesabı, girişken, cesur ve meraklı tarzlarıyla fark yaratacakları çocukluktan belli oluyor. Mustafa Kemal Atatürk’le yolları kesişenler oluyor, tanışamayanlar da onun ideallerini yaşatan birer ışık gibiler. En çok etkilendiğim biyografi ilk Türk kadın mühendis olan ve Anıtkabir’in de inşaat şefliğini yapan Sabiha Rıfat Gürayman’ınki . Hepsiyle ayrı ayrı gurur duyduğum bu insanlarla bizleri tanıştırdığı için yazara tekrar teşekkürler. Tavsiye edilir.
