Adı: Aylin
Lisede sevdiğim bir tarih öğretmenimin, Ayşe Kulin’in kitlelerce tanındığı Adı: Aylin isimli biyografik romanından sitayişle söz ettiğini hatırlıyorum. O dönem nedense bana tarihi bir polisiye gibi gelmişti. Kulin, içinde yazarlık hevesi taşıyan herkes için gerçek bir örnek. Çünkü pek satılmayan ilk kitabını çıkardığında 43 yaşında, yurdumuzun en saygın öykü ödülleri olan Haldun Taner Öykü Ödülü ve Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandığında ise 55 yaşında. Ve en güzel eserlerini işte bu yaştan sonra veriyor. Yıllarca başka güçlü kadınların biyografilerini romanlaştırmasının üzerine bu defa kendi öz yaşamına döndüğü son kitabı Dürbünümde Kırk Sene ile ilgili bir söyleşisini gördükten sonra, yıllardır bir türlü elimin gitmediği Adı: Aylin kitabını okumaya karar verdim.
Öncelikle şunu söylemem gerekiyor, Aylin Radomisli Türk romanında pek görmediğimiz düzeyde idealize edilmiş bir karakter. Hem güzel ve alımlı bir doktor, hem candan bir arkadaş, hem sosyal ve eğlenceli biri, hem de gördüğü haksızlıklara seyirci kalmayan bir deli yürek. Üstüne üstlük, fiziksel açıdan yüksek düzey bir asker ve gözleri keskin bir silahşör. Bu tek kişilik gösteriden etkilenmemek mümkün değil. Katil olmayan bir Nicholai Hel gibi Aylin. Bir yandan ta Osmanlı zamanındaki dedelerinden başlayarak Devrimel ailesini inceleyen bir nevi bildungsroman elimizdeki. Aylin’in aynı hataları tekrar tekrar yapmaktan usanmayan o çılgın tarafını da göstermeyi ihmal etmiyor yazar. Ki, gerçek hayatta tanıdığı, hatta kendi kendisini romanına bir karakter olarak eklediği öznel bir durumdan söz ediyoruz, bu bakımdan karakteri sevdirmekle nefret ettirmek arasına gerdiği ipi bazen ustaca sallıyor. Kitapla ilgili olarak bence tek bir iyileşme noktası var. Aylin’in ölüm nedeninin açıkta kalması. Harika bir başlangıç ile Aylin’in geçirdiği trafik kazası portresi ile açılan roman, son aşamada bu kazanın neden olduğunu anlatmakta (bence) cesur davranmıyor. Örneğin, Oliver Stone’un JFK filminde yaptığı gibi bu gizemle ilgili bir öneride bulunmasını beklerdim. Kulin’le geç tanıştım ancak belirtmeliyim ki, neden böyle sevilen bir yazar olduğunu kitaplarından yalnızca bir bölüm okuduğunuzda bile anlayabilirsiniz. Öneririm.
