Utku Cevre

Teknofeodalizm: Kapitalizmi Öldüren Neydi?

Ekonomi profesörü olmasının yanı sıra uzun yıllardır siyaset sahnesinde de olan Yannis Varoufakis’in 2023 tarihli kitabı nihayet dilimize de çevrildi. Varoufakis, 2013 tarihli “Kızımla Ekonomi Sohbetleri: Kapitalizmin Kısa Tarihi” kitabında olduğu gibi, yine konuşma diline yakın bir yazım dili tutturuyor. Mad Men dizisi, Einstein’ın teorileri veya mitolojiden de örnekler vererek; yani son derece zor bir konuyu herkesin anlayabileceği bir biçimde somutlaştırarak okuyucuya hitap ediyor. 2009 sonrasında Eurozone’un kırılgan ekonomili ülkelerini vuran Avrupa borç krizi kapsamında, troyka olarak anılan IMF, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası ile çetin bir müzakere yürüttüğü kısa bir maliye bakanlığı dönemi de olan yazar, akademik bilgiyi kendi deneyimleriyle harmanlayarak, kapitalizmin yaşadığı krizler neticesinde sona ermek yerine teknofeodalizm sistemi şeklinde devam ettiği analizini yapıyor. Bu analize göre piyasalar dijital platformalara evriliyor. Big tech ise yeni feodal düzenin derebeyleri olarak bu yeni düzenin içinde yer alıyor. İnsanların bilerek veya bilmeyerek paylaştığı çok yüksek oranda veri ile kullanıcıların tercih sandığı tüm davranışlarına yön verildiğini; bu yeni düzende kullanıcı pozisyonundaki herkesin esasında serf rolünü üstlendiğini anlatıyor. Yaşadığımız çağı yorumlamak için okuma listenize almanızı kesinlikle öneririm.

Teknofeodalizm: Kapitalizmi Öldüren Neydi? (orijinal adı: Technofeudalism: What Killed Capitalism , Yannis Varoufakis, çeviren: Mustafa Güdük, 2023, 244 sayfa, Epsilon Yayınevi / 2026)

#kitap inceleme