Kimse İzlemiyorken Doğruyu Yap
Bir başkası bir kuralı çiğnerse, sizin de aynı kuralı çiğneme hakkınız olur mu?
Bitmeyen doğu-batı çekişmesinde, batının gündelik hayata en çok değen argümanı bildiğiniz gibi otomobil sürücülerinin yoldan geçen yayayı tespit ettikleri anda frene basması. Tabii yayaların da yerli yersiz yola atlamaması. Kendi iç dinamiğinde neredeyse mükemmel işleyen bu kuraltanırlığı, dışarıdan gelen bir etmen kolayca değiştirebiliyor. Boş yolda ışığın yeşile dönmesini bekleyen yayaların arasından sıyırılıp trafik lambasına inat karşıya geçtiğinizde, diğer insanların da ateşböcekleri gibi peşinizden geldiğini göreceksiniz. Herkes kuralı çiğnemeye hazır mı? Yoksa yaptıkları sadece lideri takip etmek miydi? Sanırım neyi ne kadar rasyonalize edebildiğinizle alakalı. Lideri takip etme geleneği güçlü bir kolektif monarşik hafızadan ileri gelen, bırakması zor bir alışkanlık. Nüremberg duruşmalarında yargılananların da savunması “Befehl ist Befehl / Emir, emirdir!” değil miydi? Bir başkasının bir kuralı çiğnemesinden cesaret almak veya bir başkasından bir kuralı çiğnemeye yönelik telkin almak sizi daha az sorumlu yapar mı? Kendi vicdanınızın sesini kısar mı?
Japonya bu konuda ilginç bir örnek, çünkü 55 yıldır yönetim ofislerinin rengi değişmediği halde toplumsal olarak yozlaşmamayı başarmışlar (bireysel yozlaşma apayrı bir konu). Ülkeyi bilenler bunun liderden emir beklemeyen toplum yapısından kaynaklandığını söylüyor, pandemi dönemi herkesin kendinden organize bir biçimde maske takmaya başlaması veya doğal afet anlarında sessizce koordine olmaları gibi. Fotoğrafın altındaki sorunun cevabını yıllar önce veren UCLA basketbol takımının unutulmaz koçu John Wooden’ın sözüyle bitireyim.
Karakter, kimse izlemiyorken yaptığınız şeydir.
Liderden çok ilkeye bağlanma, vicdanlı olma ve sessizliğin içinde onurlu bir düzen kurabilme yolculuğunda sizlere destek olmasını istediğim Kendimce Düşünceler haftalık bültenini okuduğunuz için teşekkür ederim. Hadi başlayalım.
Kendimce Düşünceler bültenine abone olmak ücretsiz. Yeni yazılardan haberdar olmak için hadi siz de gelin!