Karayipler → Maraş
Her sayıda beşli çağrışım isimli bir oyun oynuyoruz. Oyunun amacı, birbiriyle başlangıçta ilintisiz görünen iki kişi veya kavramı beş maddede buluşturmak. Bu sayıda Karayipler’den yola çıkarak Maraş’a ulaşıyoruz. Beşli çağrışım önerileriniz için abonelere açık olan sohbet bölümüne beklerim.
Karayipler, Disney eğlence parkı olarak başlayan, daha sonra ise epik film serisine dönüşen Karayip Korsanları ile bilinse de, esasında yedi binden fazla adadan ve on üç egemen devletten oluşan önemli bir dünya bölgesi.
Karayiplerin en büyük üçüncü ülkesi olan Haiti’yi en çok, 2010’da yaşadığı ve üç yüz binden fazla insanın ölümüyle sonuçlanan deprem felaketiyle hatırlıyoruz. 1804’te Fransa’dan koparak bağımsızlığını kazanan ülke, 1915’te bu defa Woodrow Wilson başkanlığındaki ABD tarafından işgal edilse de, 1934’te ikinci defa bağımsızlığını ilan etmişti.
Yaklaşık 400 yıllık esaretten sonra elde ettikleri bağımsızlığı, paralarının üstüne, Fransız İhtilali’nden sonra Fransa’nın da ulusal mottosu olan liberté, égalité, fraternité (özgürlük, eşitlik, kardeşlik) sözcüklerini basarak kutlayan Haitililerin Wilson’un self-determination politikası altında işgale uğraması da hem ironik hem de trajik.
Fransa bayrağındaki renkler üzerinden bu ulusal mottodaki kavramları sinemaya uyarlayan Polonyalı usta yönetmen Krzysztof Kieślowski’nin Üç Renk üçlemesini anmadan geçmeyelim. Üçlemenin görece en popüler filmi olan Mavi’nin başrolünde Juliette Binoche’un kahvenin yanında dondurma ısmarladığı ve dışarıdan gelen flüt melodisini dinlediği meşhur sahneyi aşağıda paylaşıyorum.
Dondurma denince akla tabii ki Maraş gelir. Maraşlı Osman Ağa’nın, bölgesine göre değişen isimleriyle kar helvası / bici bici / karsambaç tatlısına salep ekleyerek ürettiği, orijinal adıyla “salepli karsambaç” bugün coğrafi işarete aday olan Maraş Dondurması’na evrildi. Maraş’ı keşke hep dondurmasıyla ansak, ancak bundan 3 yıl önce 6 Şubat 2023’te, tıpkı Haiti’nin 2010’da yaşadığı gibi ülkemiz de Pazarcık ve Elbistan merkezli üst üste iki büyük deprem felaketiyle sarsıldı ve etkilenen Maraş, Hatay ve Adıyaman illerimizde başta olmak üzere, resmi rakamlara göre 53 binden fazla yurttaşımızı yitirdik. Depremde hayata gözlerini yumanları rahmetle anarken, yakınlarını kaybedenlere baş sağlığı, bölge halkı başta olmak üzere tüm ulusumuza tekrar geçmiş olsun demek istiyorum.
