İlber Ortaylı Seyahatnamesi
Öncelikle geçtiğimiz hafta kaybettiğimiz Prof. İlber Ortaylı'yı saygıyla yâd etmek istiyorum. Ülkemizin yetiştirdiği bu güzide aydını (bu cümleyi İlber Hoca kursa aydın yerine münevver derdi) yazdığı kitaplar, katıldığı yayınlar ve yetiştirdiği öğrenciler bünyesinde sevgiyle hatırlayacağız. Hocayı anmanın güzel bir yolu olarak, okuma seçkisine kıymet verdiğim değerli bir arkadaşımın hediye ettiği bu kitabını bir çırpıda bitirip paylaşmak istedim. İlber Ortaylı Seyahatnamesi, yazarın yıllar içinde çeşitli gazete ve mecmualarda yayınlanmış gezi yazılarının bir derlemesi niteliğinde. Yıllar önce Eski Dünya Seyahatnamesi'ni okuyup sevmiş bir okur olarak, bu kitabında da benzer tat aldım. Bu, Suriye'den başlayarak İran, Azerbaycan, Ukrayna, çok sayıda Balkan ülkesi, Avusturya-Macaristan, Akdeniz Avrupası, Baltık ve nihayetinde İskandinav ülkelerine kadar uzanan bir merak kitabı. Çok yönlü, çok bilgili insanlara has bir çeşitlilik ile anekdot üstüne anekdot, coğrafya, sosyoloji bilgileri alıyor ve tarihin farklı dönemlerine zıplamalar yaşıyorsunuz. Sonundaki uzunca bölümde ise, kendisi de bir dönem Topkapı Sarayı'nı müze müdürü olarak idare etmiş olan Ortaylı'nın dünyanın meşhur müzelerine bakışını okuyoruz. Otranto'dan Kahlenberg'e kadar tarih boyunca Türklerle karşılaşmanın Avrupalıların kolektif bilincine nasıl yansıdığını da bir miktar anlayabiliyorsunuz. Bence kitabın en duygusal kısımları, ailesinin göçmek zorunda kaldığı baba ocağı Kırım'ı ve kızına da isim olarak verdiği Tuna'yı anlattığı bölümler. Su gibi akan bu eseri tarihe merakı olan herkese rahatlıkla öneririm.
