Utku Cevre

Bilge Kağan’ın Vasiyeti

İslam öncesi Türk tarihi konusunda ülkemizin en önemli uzmanlarından biri Prof. Ahmet Taşağıl’dır. Hocayı popüler tarih kitapları dışında Youtube kanalından ve Teke Tek Bilim, Tarihin Arka Odası gibi programlardan tanıyor olabilirsiniz. Bilge Kağan’ın Vasiyeti kitabında, özellikle Göktürk Devleti’nin tarihi, yönetim yapısı ve kağanları konusundaki bilgilerimizi tazeliyor. Kuruluşundan yıkılışına Doğu ve Batı Göktürk Devletleri’nden başlıyor. Sonra Bilge Kağan, devleti birlikte yönettikleri kardeşi Kül Tigin ve bağa tarkan (üstün kumandan) ünvanıyla sonuncusu Bilge olmak üzere dört hükümdara danışman olmuş Tonyukuk’un, Roma’daki Sezar-Pompey-Crassus triumvirasının yürüttüğü yönetim biçimini andıran idaresiyle (buradaki fark tabii ki kağan rolünün hiyerarşik olarak üstte olması) hızlıca Çin esaretinin ataletini üzerinden atabilmiş olan İkinci Göktürk Devleti’ni anlatıyor. Özellikle meclisin kağan üzerindeki gücünü anlattığı kısım çok ilginç. Son olarak da Orhun Yazıtları’nda anlatılanları yorumluyor ve Bilge Kağan’ın geçmiş, kendi devri ve gelecekle ilgili sözlerini güzelce damıtarak okuyucuya sunuyor. Çabucak okunan, dili yalın ve tarihi arka planı dolu bir kitap. Vaktiyle NTV’de gazeteci Ahmet Yeşiltepe’nin yaptığı harika belgesel Zaman Yolcusu Türklerin İzinde’yi benim gibi merakla izleyenler için (Youtube’da bölümleri var) Orta Çağ Asya’sına hızlı bir bakış şansı olarak da öneriyorum.

Bilge Kağan’ın Vasiyeti (Ahmet Taşağıl, 2017, 96 sayfa, Bilge Kültür Sanat)

#kitap inceleme