Öğrenci Kız
Dazai’nin 1939 tarihli novellasında savaş öncesi Japonya’sında yaşayan bir genç kızın bir gününde ona eşlik ediyoruz. Baş karakter ısrarlı bir gözlemci ve zihninden sürekli olarak gözlemledikleriyle kendi duygu dünyasının çatışması sonucu oluşan düşünceler geçiyor. Keskin bir eleştiri yeteneği ve sürekli kendisi, ailesi ve içinde yaşadığı toplumla ilgili muhasebe halinde. Yasujirô Ozu’nun minimalist filmleri gibi (Tokyo Story ilk akla gelen), Öğrenci Kız kitabında Osamu Dazai de olay örgüsünden çok duygulara yer veriyor. Kendisi gibi hassas ruhlara hitap ettiği kesin. Bu arada bu kitabın isimsiz anlatıcısı ile J.D. Salinger’ın Çavdar Tarlasında Çocuklar (Catcher in the Rye) kitabının baş karakteri Holden Caufield arasında gözlemcilikleri anlamında benzerlik kurulabilir. Salinger’ın kitabı 1951 tarihli, ancak Dazai İngilizce’de geç keşfedilen bir yazar olduğu için ustanın haberinin olduğunu sanmıyorum. İki eserin farkı, Holden daha isyankar bir portre çizerken Öğrenci Kız’ın kendisine verilen rolleri kabul etmesi, belki de şartlar gereği etmek zorunda hissetmesi. 85 yıl geçtikten sonra, modern şehirlerin dışında yaşayan kadınların hayatının halen kitabın baş karakteri gibi geçtiği gerçeği de maalesef çarpıcı ve doğru. Bir oturuşta bitecek bir klasik arayanlara öneririm.
