Utku Cevre

Berci Kristin Çöp Masalları

Türk romancılığında masalsı gerçekçilik denince tabii ki akla Yaşar Kemal ve bir halk masalı formunda anlattığı Çukurova geliyor. Yazar, Anadolu söylencelerinden bolca faydalandığı ve Joseph Campbell’ın “Kahramanın Sonsuz Yolculuğu” eserinde anlattığı türden, bin yüzlü kahramanların örneklerini verdiği romanlarıyla ayrı bir yerde. Latife Tekin’in 1984’te yazdığı bu kısa roman ise başka türlü bir masal. Darbe sonrası İstanbul’unda çarpık kentleşmenin ve çöplerin arasında yozlaşmanın adeta fotoğraf albümü. Olay örgüsü belirsiz bölümler şeklinde, bir yandan çöplüğün ortasında kurulan ismi ironik gecekondu semti Çiçektepe’nin bürokrasiyle mücadele ederek mahalle hüviyeti kazanması, iş gücüne ve çöpten fabrikalara ev sahipliği yapması, ardından da giderek sınıf bilincini kazanmasının masalını anlatıyor yazar. Bir yandan da hurafe inanışlarına bel bağlaması, cinsiyetçilik, kumar ve nihayetinde fuhuş yuvası olmasının masalını anlatıyor. Kitabın ismi de Çiçektepe’nin ikili durumunun bir yerde özeti olarak konulmuş. Yaylada koyunları sağıp süt getiren temizlik ifadesi berci kızlardan, kaldırım işçiliği yapan kristinlerin bulanıklığına giden bir yolculuk gizli içinde. Semte çingenelerin gelip varoş içinde varoş kurdukları bölüm ve hazin sonları ise özellikle akılda kalıcı. Tekin, dar gelirlinin bir başka dar gelirliye ettiği zulmün katıksız ve sınırsız olduğunu gözlemlemiş. Mahalle sakinlerinden birinin taktırdığı işlemeli kapıyı kıskanan ahalinin şehirde sökülmedik eski kapı bırakmaması ve mahallenin romanını yazdığına inanılan bir sakinin kapısında romanda yer almak için kuyruk olmaları güldürdü. Hızlı okunan bir eser, yazarın tarzıyla tanışmak isteyenlere öneririm.

Berci Kristin Çöp Masalları (Latife Tekin, 1984, Can Yayınları / 2018, 144 sayfa)

#kitap inceleme